Φιλικός Διακανονισμός: Πώς Αποζημιώνεσαι από τη Δική σου Ασφαλιστική μετά από Τροχαίο

Ένα αυτοκίνητο πέφτει πάνω σου στο φανάρι. Δεν φταις, υπάρχει ζημιά στον προφυλακτήρα και περιμένεις ότι από εδώ και πέρα θα πρέπει να βρεις την ασφαλιστική του άλλου οδηγού και να ξεκινήσεις μαζί της τη διαδικασία αποζημίωσης.

Δεν λειτουργεί πάντα έτσι.

Στην Ελλάδα υπάρχει ο Φιλικός Διακανονισμός, ή επίσημα Σύστημα Άμεσης Πληρωμής (Σ.Α.Π.), μέσω του οποίου ο αναίτιος οδηγός μπορεί, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, να εξυπηρετηθεί και να αποζημιωθεί από τη δική του ασφαλιστική εταιρεία αντί να απευθυνθεί στην ασφαλιστική του υπαίτιου οδηγού.

Το σύστημα λειτουργεί στην Ελλάδα από το 2000 και δημιουργήθηκε ακριβώς για να κάνει τη διαδικασία μετά από ένα τροχαίο απλούστερη και ταχύτερη.

Τι Είναι ο Φιλικός Διακανονισμός;

Ας υποθέσουμε ότι:

• εσύ είσαι ασφαλισμένος στην εταιρεία Α,
• ο άλλος οδηγός είναι ασφαλισμένος στην εταιρεία Β,
• ο άλλος οδηγός ευθύνεται για το ατύχημα.

Κανονικά, η απαίτησή σου στρέφεται κατά της ασφαλιστικής εταιρείας του υπαίτιου οδηγού.

Με τον φιλικό διακανονισμό, όμως, εφόσον το περιστατικό εμπίπτει στους κανόνες του συστήματος, τη διαχείριση και την αποζημίωσή σου μπορεί να αναλάβει η ασφαλιστική εταιρεία που ήδη γνωρίζεις: η δική σου.

Στη συνέχεια οι ασφαλιστικές εταιρείες διευθετούν μεταξύ τους την οικονομική πλευρά της υπόθεσης μέσω του συστήματος.

Η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) αναφέρει ως βασικά πλεονεκτήματα του συστήματος τις λιγότερες και πιο άμεσες διαδικασίες, την ταχύτερη αποζημίωση και τη μείωση της ανάγκης για δικαστικές διαφορές.

Πότε Μπορεί να Εφαρμοστεί;

Ο φιλικός διακανονισμός δεν σημαίνει ότι κάθε τροχαίο αποζημιώνεται αυτομάτως από τη δική σου ασφαλιστική.

Για να ενταχθεί ένα ατύχημα στο Σύστημα Άμεσης Πληρωμής πρέπει να πληρούνται οι προϋποθέσεις της σχετικής συμφωνίας. Μεταξύ άλλων εξετάζονται:

• οι ασφαλιστικές εταιρείες των εμπλεκομένων,
• οι συνθήκες και η υπαιτιότητα του ατυχήματος,
• το είδος της ζημιάς,
• τα όρια και οι υπόλοιποι κανόνες που προβλέπει η εκάστοτε ισχύουσα Συμφωνία.

Επομένως, μετά από τροχαίο μην θεωρήσεις μόνος σου ότι «μπαίνει σίγουρα σε φιλικό διακανονισμό». Δήλωσε το περιστατικό στην ασφαλιστική σου και εκείνη θα επιβεβαιώσει αν μπορεί να ακολουθηθεί η συγκεκριμένη διαδικασία.

Πρέπει και οι Δύο Ασφαλιστικές να Συμμετέχουν;

Ναι, αυτό είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις του συστήματος. Η Συμφωνία Άμεσης Πληρωμής εφαρμόζεται όταν και οι δύο εμπλεκόμενες ασφαλιστικές εταιρείες έχουν προσχωρήσει σε αυτήν.

Δεν πρέπει λοιπόν να θεωρείς ότι κάθε ασφαλιστική εταιρεία που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα συμμετέχει υποχρεωτικά.

Η ΕΑΕΕ διατηρεί και δημοσιεύει το μητρώο των εταιρειών που συμμετέχουν στο σύστημα, το οποίο ανανεώνεται κάθε χρόνο. Σύμφωνα με την Ένωση, τα μέλη του συστήματος καλύπτουν τη συντριπτική πλειονότητα του ασφαλισμένου στόλου των εταιρειών-μελών της.

Χρειάζεται να Υπογράψουμε Φιλική Δήλωση;

Εδώ υπάρχει μια πολύ συνηθισμένη παρανόηση: η Φιλική Δήλωση Τροχαίου Ατυχήματος και ο Φιλικός Διακανονισμός δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Όταν το σύστημα ξεκίνησε το 2000, για να ενταχθεί μια ζημιά ήταν απαραίτητο να υπάρχει συμπληρωμένο και υπογεγραμμένο και από τους δύο οδηγούς το ευρωπαϊκό έντυπο της Φιλικής Δήλωσης.

Σήμερα αυτό δεν αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για την ένταξη μιας ζημιάς στο Σύστημα Άμεσης Πληρωμής.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Φιλική Δήλωση δεν είναι χρήσιμη. Όταν οι οδηγοί συμφωνούν για το πώς έγινε το ατύχημα, η σωστή καταγραφή των στοιχείων και των συνθηκών μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη διαχείριση της ζημιάς.

Τι Πρέπει να Κάνω Αμέσως μετά το Τροχαίο;

Ανεξάρτητα από το αν τελικά εφαρμοστεί φιλικός διακανονισμός, οι πρώτες κινήσεις μετά το ατύχημα είναι σημαντικές (δες αναλυτικά και τον οδηγό μας Τι κάνω σε τροχαίο — βήμα-βήμα).

Πρώτα βεβαιώσου ότι δεν υπάρχει τραυματισμός και ότι όλοι βρίσκονται σε ασφαλές σημείο. Αν υπάρχουν τραυματίες ή άλλη κατάσταση που απαιτεί άμεση επέμβαση, κάλεσε τις αρμόδιες υπηρεσίες. Στη συνέχεια συγκέντρωσε όσο το δυνατόν καλύτερα στοιχεία.

Βγάλε φωτογραφίες

Αν μπορείς να το κάνεις με ασφάλεια, φωτογράφισε:

• τις ζημιές και στα δύο οχήματα,
• τις πινακίδες κυκλοφορίας,
• τη θέση των αυτοκινήτων,
• το σημείο της σύγκρουσης,
• τη διαγράμμιση,
• πινακίδες ή φωτεινούς σηματοδότες που σχετίζονται με το ατύχημα.

Οι φωτογραφίες μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην αποτύπωση των πραγματικών συνθηκών.

Αντάλλαξε σωστά στοιχεία

Κράτησε τουλάχιστον:

• ονοματεπώνυμο οδηγού,
• αριθμό κυκλοφορίας,
• ασφαλιστική εταιρεία,
• στοιχεία επικοινωνίας,
• στοιχεία ασφαλιστηρίου, εφόσον είναι διαθέσιμα.

Αν υπάρχουν μάρτυρες, κράτησε και τα στοιχεία επικοινωνίας τους.

Ενημέρωσε την ασφαλιστική σου

Επικοινώνησε το συντομότερο δυνατό με τη δική σου ασφαλιστική ή τον ασφαλιστικό σου διαμεσολαβητή. Πολλές εταιρείες διαθέτουν υπηρεσία φροντίδας ατυχήματος που μπορεί να βοηθήσει στην καταγραφή του περιστατικού και στις επόμενες ενέργειες.

Ακολούθησε τις οδηγίες της εταιρείας σου για την αναγγελία της ζημιάς και μην προχωρήσεις σε επισκευή πριν γνωρίζεις τη διαδικασία πραγματογνωμοσύνης που απαιτείται στην περίπτωσή σου.

Τι Γίνεται Αν Διαφωνούμε για το Ποιος Φταίει;

Ο φιλικός διακανονισμός δεν βασίζεται απλώς στο ποιος οδηγός λέει ότι έχει δίκιο.

Αναπόσπαστο μέρος της Συμφωνίας αποτελούν οι Πίνακες Υπαιτιότητας. Πρόκειται για συμφωνημένες κατηγορίες ατυχημάτων που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ευθύνης, είτε εξ ολοκλήρου είτε, σε ορισμένες περιπτώσεις, κατά 50%.

Αν οι συνθήκες του ατυχήματος δεν μπορούν να ενταχθούν στους κανόνες του συστήματος ή υπάρχει διαφωνία που δεν μπορεί να επιλυθεί στο πλαίσιό του, η υπόθεση μπορεί να χρειαστεί να ακολουθήσει την κανονική διαδικασία αποζημίωσης. Γι' αυτό είναι τόσο σημαντική η σωστή καταγραφή του περιστατικού.

Καλύπτει και Σωματικές Βλάβες;

Ναι, υπό τις προϋποθέσεις και τα όρια της Συμφωνίας.

Όταν το Σύστημα Άμεσης Πληρωμής ξεκίνησε το 2000 αφορούσε ατυχήματα μόνο με υλικές ζημιές. Από την 1η Σεπτεμβρίου 2005 επεκτάθηκε και σε ατυχήματα που προκαλούν μικρές σωματικές βλάβες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε περίπτωση τραυματισμού μπορεί να διεκπεραιωθεί μέσω φιλικού διακανονισμού. Η ασφαλιστική εξετάζει αν το συγκεκριμένο περιστατικό βρίσκεται μέσα στα όρια και στις προϋποθέσεις του συστήματος.

Τι Γίνεται Αν Δεν Μπορεί να Εφαρμοστεί ο Φιλικός Διακανονισμός;

Αν ένα τροχαίο δεν πληροί τις προϋποθέσεις του Σ.Α.Π., αυτό δεν σημαίνει ότι χάνεις το δικαίωμα αποζημίωσης.

Ο φιλικός διακανονισμός είναι ένας μηχανισμός που απλοποιεί τη διαδικασία. Δεν αντικαθιστά το ισχύον πλαίσιο της υποχρεωτικής ασφάλισης αστικής ευθύνης. Ανάλογα με την περίπτωση, η απαίτηση μπορεί να στραφεί στην ασφαλιστική του υπαίτιου οχήματος μέσω της κανονικής διαδικασίας.

Αν υπάρχει ανασφάλιστο ή άγνωστο όχημα, ισχύουν διαφορετικές διαδικασίες και ενδέχεται, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να εμπλέκεται το Επικουρικό Κεφάλαιο — δες τι γίνεται αν χτυπήσει ανασφάλιστο όχημα το αυτοκίνητό σου.

Γιατί Έχει Σημασία Αν η Ασφαλιστική σου Συμμετέχει στο Σύστημα;

Όταν συγκρίνουμε ασφάλειες αυτοκινήτου, είναι εύκολο να κοιτάμε μόνο την τελική τιμή. Η πραγματική αξία όμως μιας ασφαλιστικής φαίνεται συχνά μετά το ατύχημα.

Η συμμετοχή στον φιλικό διακανονισμό μπορεί να σημαίνει ότι, αν είσαι αναίτιος και το περιστατικό πληροί τις προϋποθέσεις, δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις διαδικασία με μια ασφαλιστική εταιρεία που δεν επέλεξες ποτέ. Μπορείς να απευθυνθείς στη δική σου.

Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό που αξίζει να γνωρίζεις όταν συγκρίνεις ασφαλιστικά προγράμματα, μαζί με:

• τις καλύψεις,
• τις απαλλαγές,
• τη φροντίδα ατυχήματος,
• την οδική βοήθεια,
• τη διαδικασία αποζημίωσης,
• και φυσικά την τιμή.

Συμπέρασμα

Ο φιλικός διακανονισμός είναι ένας από τους πιο χρήσιμους μηχανισμούς στην ασφάλιση αυτοκινήτου, αλλά πολλοί οδηγοί τον ανακαλύπτουν μόνο όταν συμβεί το ατύχημα.

Η βασική ιδέα είναι απλή: αν δεν ευθύνεσαι για το τροχαίο και πληρούνται οι προϋποθέσεις του συστήματος, μπορεί να σε αποζημιώσει η ασφαλιστική εταιρεία που εσύ έχεις επιλέξει.

Δεν εφαρμόζεται σε κάθε ατύχημα και δεν συμμετέχουν υποχρεωτικά όλες οι εταιρείες. Επίσης, η Φιλική Δήλωση είναι χρήσιμη αλλά δεν αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση ένταξης μιας ζημιάς στο σύστημα.

Γι' αυτό, όταν συγκρίνεις ασφάλειες αυτοκινήτου, μην κοιτάς μόνο πόσο κοστίζει το συμβόλαιο. Δες και τι θα συμβεί την ημέρα που πραγματικά θα χρειαστείς την ασφαλιστική σου.